Opinia PTL do projektu Ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy Prawo ochrony środowiska
Opublikowano: 12.02.2026

W odpowiedzi na pismo Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 02 lutego 2026 r. (znak: DP-WOPV.0220.9.2024.JK)  stanowiące prośbę o przedstawienie stanowiska do projektu Ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (nr UD108 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów), przedstawiamy poniżej opinię Polskiego Towarzystwa Leśnego dotyczącą ww. projektu


POBIERZ:

  1. Oryginalny dokument odpowiedzi PTL
  2. Projekt Ustawy
  3. Uzasadnienie zmian
  4. Ocenę skutków regulacji


 Warszawa 09.02.2026 r. 
 
Uwagi Polskiego Towarzystwa Leśnego
dotyczące projektu Ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska
(projekt z dnia 30 stycznia 2026 r. Druk UD 108).


W odpowiedzi na pismo z dnia 2 lutego 2026 r. (znak: DP-WOPV.0220.9.2024.JK) dotyczące konsultacji projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska, przedstawiam poniżej stanowisko i uwagi do przedmiotowego projektu:
 
Zaproponowane w projekcie Ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska (projekt z dnia 30 stycznia 2026 r. Druk UD 108) zmiany zakładają obciążenie Państwowego Gospodarstwa Lasy Państwowe stałą daniną w wysokości 2% przychodu ze sprzedaży drewna, niezależnie od jego bieżącej kondycji finansowej, czy osiąganego zysku. Założono, że z tego tytułu każdego roku Lasy Państwowe odprowadzać będą przeciętnie ok. 214-216 mln złotych.
 
Projektodawcy, w ocenie skutków regulacji (OSR) oraz w Uzasadnieniu do ww. projektu nie zakładają żadnych negatywnych skutków wprowadzanej regulacji, m.in. projekt nie będzie miał wpływu na ewentualną zmianę ceny drewna (ponieważ ewentualna fluktuacja ceny drewna spowodowana jest warunkami kształtującymi ceny na rynku drzewnym). Z tych też względów projektowana zmiana ustawy nie będzie miała bezpośredniego wpływu na branżę drzewną, meblarską oraz papierniczą. Zmiany nie będą miały też istotnego wpływu na działalność podstawową PGL LP, nie zagrożą stabilności tego podmiotu, ani nie przyczynią się do naruszenia zasady samofinansowania PGL LP. W sytuacji spadku przychodów ze sprzedaży drewna, wartość wpłat dokonywanych do NFOŚiGW również będzie odpowiednio niższa. 
 
Polskie Towarzystwo Leśne z niepokojem przyjmuje diagnozy (bardzo optymistyczne) zawarte w ocenie skutków regulacji (OSR) oraz w Uzasadnieniu, dotyczące możliwych konsekwencji wdrażanej regulacji. W naszej ocenie są one błędne. Zdaniem PTL istnieje realne ryzyko wystąpienia znaczących negatywnych skutków dla funkcjonowania Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, a w dalszej kolejności całego sektora leśno-drzewnego. 
 
W ocenie skutków regulacji należy uwzględnić również efekt skumulowany proponowanej regulacji wraz z szeregiem inicjatyw realizowanych obecnie przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, w szczególności wskazać należy: trwającą obecnie ogólnopolską akcję wyznaczania starolasów, konsekwentne utrzymywanie moratorium na obszarze kilkudziesięciu tysięcy hektarów, intensywną akcję wyznaczania nowych rezerwatów, propozycję objęcia 17% lasów (w zarządzie PGL LP) – tzw. lasów cennych przyrodniczo wzmocnioną ochroną, wyznaczanie lasów społecznych wokół jedenastu aglomeracji miejskich. Niezależnie od oceny powyższych działań należy stwierdzić, że ich nieuchronnym skutkiem będzie znaczące ograniczenie podaży drewna, w szczególności wielkowymiarowego drewna liściastego.
 
Już w tej chwili zaznaczający się deficyt surowca drzewnego skutkuje wzrostem jego ceny, a branża drzewna odnotowuje bardzo znaczący spadek produkcji oraz rentowności. Niewątpliwie problem ten będzie się pogłębiał, wskutek postępującego ograniczania gospodarki leśnej na kolejnych obszarach. Wiarygodne rozpoznanie faktycznych konsekwencji gospodarczych, społecznych, a także przyrodniczych możliwe będzie dopiero po zakończeniu realizacji ww. inicjatyw (po ich pełnym praktycznym wdrożeniu). W związku z powyższym wprowadzanie na tym etapie (w sytuacji niedookreślonych warunków ekonomicznych przyszłego funkcjonowania PGL LP) kolejnego istotnego obciążenia finansowego dla PGL LP należy ocenić jako wysoce ryzykowne, ponieważ może ono zainicjować wystąpienie szeregu niebezpiecznych zjawisk zagrażających dalszemu funkcjonowaniu Lasów Państwowych oraz prowadzących do załamania sektora leśno-drzewnego. 
 
W szczególności zagrożona będzie samowystarczalność finansowa Lasów Państwowych, z której wynika obowiązek osiągania nadwyżki przychodów nad ponoszonymi kosztami. Przedmiotowa danina w połączeniu z postępującymi ww. ograniczeniami możliwości prowadzenia zrównoważonej gospodarki leśnej finalnie doprowadzą do tego, że Lasy Państwowe staną się deficytowe. Obecnie, głównie ze względu na pełnienie licznych funkcji pozaprodukcyjnych (usługi regulacyjne, rekreacyjne, ochrona walorów przyrodniczych) ponad połowa nadleśnictw jest deficytowa, są one dotowane dopłatami z funduszu leśnego, który zasilają pozostałe nadleśnictwa (dochodowe). Obecną kruchą równowagę łatwo zburzyć nieodpowiedzialnymi, nie popartymi rzetelną analizą ryzyka wystąpienia negatywnych skutków, zmianami w Ustawie o lasach, takim przykładem są zmiany proponowane w przedmiotowej nowelizacji oznaczonej symbolem UD108. Potencjalne straty, także przyrodnicze, mogą być drastyczne. 
 
Obecnie przytłaczająca większość istniejących w Polsce form ochrony przyrody znajduje się na obszarach leśnych zarządzanych przez Lasy Państwowe, np. rezerwaty (85% na gruntach LP), parki krajobrazowe (88 % lasów w granicach PK stanowią grunty zarządzane przez LP), obszary Natura 2000 (ekosystemy leśne w Naturze 2000 zajmują 3,3 mln ha, w tym ogromna większość, bo aż 87,5% znajduje się na gruntach zarządzanych przez LP), użytki ekologiczne (w zarządzie LP zewidencjonowano 8253 użytków ekologicznych o pow. 30 442 ha, co stanowi 99 % użytków ekologicznych w Polsce), ochrona strefowa (w Polsce funkcjonuje średnio 3989 stref z tego 3893 - 97,6% zlokalizowanych jest na gruntach zarządzanych przez LP), na gruntach PGL LP ustanowiono zaewidencjonowano 11 314 pomników przyrody, co stanowi jedną trzecią wszystkich pomników przyrody w Polsce.
 
Należy podkreślić, że Lasy Państwowe już teraz ponoszą ogromne koszty ochrony rodzimej przyrody (ochrona gatunkowa, ochrona siedlisk przyrodniczych, ochrona krajobrazowa, szeroko definiowana ochrona różnorodności biologicznej, ochrona przed pożarami, chorobami, szkodnikami, przed kradzieżami, kłusownictwem, ochrona zasobów genowych polskiej fauny i flory). Wiarygodne szacunki wskazują, że roczny wkład Lasów Państwowych w ochronę polskiej przyrody wynosi ok. 1 miliarda złotych.
 
Upadek finansowy Lasów Państwowych oznaczał będzie również załamanie się obecnego systemu ochrony przyrody w Polsce.
 
Uwzględniając powyższą argumentację Polskie Towarzystwo Leśne negatywnie opiniuje propozycję obciążenia Lasów Państwowych dodatkową daniną, w postaci 2% przychodu ze sprzedaży drewna na rzecz instytucji państwowych ustawowo odpowiedzialnych za ochronę przyrody w Polsce.

Przewodniczący Zarządu Głównego
Dr inż. Janusz Dawidziuk



Uwagi PTL do projektu rozporządzenia MKiŚ zm. rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt
Opublikowano: 12.02.2026

Treść uwagi do projektu rozporządzenia MKiŚ zmieniającego rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (nr 1282 w Wykazie prac legislacyjnych Ministra Klimatu i Środowiska):

Polskie Towarzystwo Leśne negatywnie ocenia objęcie głowienki, czernicy, łyski, jarząbka i słonki ścisłą ochroną gatunkową. Objęcie tą forma ochrony winno dotyczyć  wyłącznie trzech gatunków tj.: głowienki, czernicy i łyski, dla których oceny liczebności oraz trendy ich zmian mogą wskazywać na potrzebę dokonania zmiany ich statusu (z zastrzeżeniem, że dla łyski już te trendy zmian liczebności nie są już tak jednoznacznie negatywne). Jednocześnie, uważamy za konieczne wprowadzenie dla tych gatunków monitoringu, który jednoznacznie będzie pozwalał na określenie szacowanej liczebności i trendów zmian tej liczebności.
 
w przypadku jarząbka i słonki absolutnie nie było potrzeby zmiany ich statusu z gatunku łownego na gatunek objęty ścisłą ochroną gatunkową – o czym jednoznacznie świadczą zapisy uzasadnienia publikowane razem z projektem rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającego rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Należy również zauważyć, że w powyższym dokumencie (tj. uzasadnieniu) dopuszczono się też jawnej manipulacji bowiem na 1-szej stronie pod listą wszystkich pięciu gatunków skreślonych z listy gatunków łownych zapisano cyt.: „Zmiana w liście gatunków łownych podyktowana była spadkowym trendem liczebności populacji wskazanych gatunków ptaków” a już na stronie 3-ciej dla jarząbka podaje się, że szacowany wzrost terytorialnych samców tego gatunku w przeciągu półtorej dekady ocenia się na ok. od 75 – 133%. To samo przekłamanie i celowa manipulacja dotyczy również słonki, gdzie na stronie 4-tej uzasadnienia podaje się, że szacowany wzrost liczebności tego gatunku w analogicznym okresie czasu ocenia się na ok. od 200 – 800% a ponadto stwierdza się, że cyt.: „Na poziomie europejskim oraz w UE28 gatunek ten nie jest zagrożony i traktowany jest jako najmniejszej troski – LC (BirdLife International 2021). Również w Polsce słonka została sklasyfikowana jako gatunek najmniejszej troski – LC (Wilk i in. 2020)”.
w przypadku jarząbka istotne jest również to, o czym piszą również autorzy uzasadnienia, że jest to gatunek osiadły, lokalnie występujący w odizolowanych populacjach – tak więc powoływanie się na rzekome negatywne zmiany liczebności gatunku w UE i związaną z tym koniecznością zmiany statusu gatunku jest zwykłą manipulacją a nie działaniem merytorycznym.
 
W zawiązku z powyższym proponowane zmiany statusu dla tych dwóch gatunków tj. jarząbka i słonki i objęcie ich ścisłą ochroną gatunkową ma podłoże li tylko ideologiczne a nie merytoryczne – co też sygnalizowaliśmy przy opiniowaniu projektu rozporządzenia w sprawie zmian na liście gatunków łownych.
 
Negatywnie także należy ocenić fakt, który wybrzmiał w ww. uzasadnieniu, a mianowicie – z jednej strony, z uwagi na nieznany stan liczebności krajowej populacji tych dwóch gatunków (słonka, jarząbek) oraz braku informacji o trendach liczebności i rozpowszechnienia populacji lęgowych oraz populacji zimowej i przelotnej (dotyczy słonki,) przewiduje się objęcie tych gatunków ścisłą ochroną gatunkową, a z drugiej strony z rozbrajającą szczerością, oznajmia się, że gatunki te nie są objęte liczeniami w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska.

POBIERZ:
  1. Projekt rozporządzenia
  2. Uzasadnienie zmian
  3. Ocenę skutków regulacji



Uwagi do projektu Rozporządzenia w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne
Opublikowano: 12.02.2026

Treść uwagi do projektu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne (nr 1240 w Wykazie prac legislacyjnych Ministra Klimatu i Środowiska)

Nowelizacja przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 marca 2005 r. w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne jest czynnością techniczną, która zostanie wykonana poprzez wprowadzenie rozporządzenia MKiŚ zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne, wynikającą z faktu, że od dnia 2.01.2026 r. głowienka, czernica, łyska, jarząbek oraz słonka nie są już gatunkami łownymi w Polsce. Konsekwencją wykreślenia z listy gatunków zwierząt łownych ww. pięciu gatunków ptaków winno być także uchylenie przepisów określających okresy polowań na te gatunki.

POBIERZ:
  1. Projekt Rozporządzenia
  2. Uzasadnienie zmian
  3. Ocenę skutków regulacji



Ukazał się kolejny zeszyt czasopisma Sylwan (10/2025)
Opublikowano: 30.12.2025


W tym zeszycie zamieszczono następujące artykuły:

  1. Zastosowanie fotogrametrii w ocenie stateczności skarpy rowu odwadniającego drogę leśną 
  2. Czy struktura lasu i różnorodność gatunkowa zmieniają się wraz z wiekiem drzewostanu w gospodarczych lasach dębowych? 
  3. Wpływ czynników społeczno−ekonomicznych na postrzeganie lasów przez społeczeństwo: studium przypadku z obszaru metropolitalnego Katowic w Polsce 
  4. Opinie inżynierów leśnictwa dotyczące działań w zakresie zrównoważonej ekoturystyki: studium przypadku z prowincji Karabük (Turcja) 
  5. Modelowanie struktury drzewostanów z dębem szypułkowym Quercus robur w lasach mieszanych przy użyciu rozkładu Weibulla 

Bezpośredni link do zeszytu nr 10/2025



Shorty na naszym kanale na YouTube - codziennie coś nowego!
Opublikowano: 15.12.2025

Zachęcamy do zasubskrybowania naszego kanału w serwisie YouTube. Raz w miesiącu zobaczycie na nim nowy referat i wysłuchacie podcastu przygotowanego na jego podstawie. Ponadto codziennie publikujemy nowy short z ciekawymi informacjami na temat lasów i leśnictwa. Zapraszamy!

Ikonę do naszego kanału w serwisie YouTube znajdziesz w prawym górnym rogu naszych stron lub przejdziesz tam bezpośrednio stąd.